Soo koobid 

Dib u dejinta qaxootiga, gaar ahaan Mareykanka, waxay qaadan kartaa waqti aad u dheer. Xaalado badan, waxay qaadan kartaa dhowr sano.

Xaaladaha qaarkood, UNHCR ayaa marka hore waraysi siin doonta si ay u xaqiijiso in qofku yahay qaxooti iyo in kale. Tan waxa loo yaqaan go'aaminta xaaladda qaxoontiga. Hagaha IRAP ee habka RSD waa kan.

Nasiib darro, inta badan qaxootiga looma tixgeliyo dib-u-dejin sababtoo ah tirada yar ee qaxootiga la dib-u-dejiyo. Sida caadiga ah, UNHCR waxay u baahan tahay ugu yaraan hal wareysi si ay go’aan uga gaarto in qaxootiga loo gudbiyo waddan saddexaad si loogu dejiyo. Geeddi-socodka wareysigan wuxuu qaadan karaa bilo badan ama xitaa in ka badan.

Haddii UNHCR ay go'aansato in ay qaxooti u gudbiso si dib-u-dejin loogu sameeyo, waxay faylka qaxootiga u gudbisaa hal waddan. Waxa ay qaadan kartaa bilo badan in macluumaadka laga gudbiyo UNHCR ilaa dowladdu ay hesho.

Xaaladaha intooda badan, codsadayaashu ma dooran karaan waddanka ay rabaan in dib loogu dejiyo. UNHCR waxay tixgelin kartaa arrimo ay ka mid yihiin waddanka uu qaxootigu doorbidayo, halka ay qaraabadiisu ku nool yihiin, iyo xirfadaha luqadeed ee uu leeyahay. Laakiin UNHCR ayaa gaareysa go'aanka kama dambaysta ah.

Xaalado qaar, UNHCR waxay wareysan kartaa qof si dib-u-dejin loogu sameeyo, balse waxay go’aansan kartaa inaysan u gudbin dowlad si loogu dejiyo. Tani waxay noqon kartaa sababo badan dartood. UNHCR waxay go'aamin kartaa in qaxootigu uusan lahayn baahiyo degdeg ah oo u baahan in si dhaqso leh loo dejiyo. Sidoo kale, UNHCR waxay aaminsanaan kartaa in dowladuhu aysan u badnayn inay aqbalaan qofkaas sababo la xiriira astaantiisa ama taariikh nololeedkiisa.

Tallaabooyinka geeddi-socodka dib-u-dejinta ee lala maro dowlad

Marka UNHCR ay qof u gudbiso dowlad, dowladdaas ayaa go’aamisa inay dib u dejin doonto qofkaas iyo in kale. Tallaabooyinka ay dowladda marto ee geeddi-socodka sidoo kale badanaa waxay qaataan bilo badan ama xitaa in ka badan. Dalka Maraykanka, geeddi-socodkani wuxuu qaadan karaa sanado. Dowlado badan waxay sidoo kale u baahan yihiin wareysiyo iyo buuxinta dukumeenti si ay u go'aamiyaan in qof la dejinayo iyo in kale. Dowlado badan ayaa leh shuruudo dheeraad ah oo la xiriira dib-u-dejinta qaxootiga. 

Dowladaha waxay diidi karaan dad loo qorsheeyay dib-u-dejin qaxooti. Macluumaad ka yimid IRAP oo ku saabsan dadka laga diido dib-u-dejinta qaxootinimo ee Maraykanka ayaa laga heli karaa halkan.

Qaxootiga la dib dejiyo badanaa waxay la safri karaan iyaga oo wato xaaskooda iyo carruurtooda yar. Dowladuhu waxay leeyihiin xaddidaadyo kala duwan oo ku saabsan isku soo laabashada qoyska. Macluumaad ka yimid IRAP oo ku saabsan isku soo laabashada qoyska ee Kanada, Faransiiska, Jarmalka, Iswiidhan iyo Maraykanka ayaa laga heli karaa halkan.

Buugga Hagaha Dib-u-dejinta ee UNHCR waxaa laga heli karaa aso Ingiriis ah halkan. Waxa uu sharraxayaa geeddi-socodka iyo heerarka UNHCR.

Haddii UNHCR ama dowlad ay ku tixgelinayso dib-u-dejin, waa in aad ogaataa in geeddi-socodku qaadan karo waqti aad u dheer, badanaa sanado badan. Waa in aad sidoo kale:

• Hubi in saraakiisha UNHCR ama xafiiska dowladda ay hayaan cinwaankaaga iyo macluumaadkaaga xiriirka. 
• Ka jawaab codsiyadooda ama macluumaadka ay ku weydiiyaan. 
• Hubi in aad ka soo qayb gasho dhammaan ballan-qaadyadaada qorshaysan ama u ogeysii saraakiisha haddii aadan awoodin inaad ka soo qayb gasho.

Ma jiraan siyaabo kale oo lagu gudbo waddamada dib-u-dejinta?

Dowladuhu waxay bixiyaan siyaabo kale oo xaddidan oo qaxooti qaar ay si sharci ah ugu safri karaan. Xaalado qaarkood, qaar ka mid ah qaxootiga ayaa u qalmi kara socdaal ku saleysan qoys ama shaqo. IRAP waxay bixisaa macluumaad sharciyeed oo ku saabsan qaar ka mid ah dariiqooyinkaasi, oo ay ku jiraan:

• Macluumaadka IRAP ee ku saabsan fiisaha Afghaaniga iyo Ciraaqiga ee la shaqeeyay milatariga Maraykanka waxaa laga heli karaa halkan.
• Macluumaadka IRAP ee ku saabsan isku soo laabashada qoyska waxaa  laga heli karaa halkan. Tani waxay u oggolaaneysaa qaar ka mid ah dadka inay u guuraan si ay ula noolaadaan qaraabadooda dhow ee ku nool waddamo sida Kanada, Faransiiska, Jarmalka, Iswiidhan iyo Maraykanka.

Sidee IRAP iigu caawin kartaa geeddi-socodka dib-u-dejinta qaxootiga?

IRAP qayb kama aha dowlad ama UNHCR. IRAP ma go'aansan karto in ay kiiskaaga u gudbiso dowlad si dib loogu dejiyo. IRAP ma go'aansan karto in dowladdu aqbasho kiiskaaga dib-u-dejin. IRAP sidoo kale ma go'aansan karto arrimaha fiisaha ama dariiqooyinka kale. IRAP ma bixiso caawimaad dhaqaale, ma raadin karto ama ma bixiso hoy, sidoo kale ma raadin karto shaqo.

IRAP waxay caawin kartaa dadka qaar ka mid xaaladahaan:

• Dalal qaar ka mid ah, IRAP waxay codsan kartaa in UNHCR ay tixgeliso caawinta qaxootiga qaar:
  • Kuwa wajahaya khataro shaqsiyeed iyo halis weyn oo ku saabsan noloshooda ama ammaankooda jismiga.
  • Kuwa wajahaya dhibaatooyin caafimaad oo halis gelinaya noloshooda ama shaqada jirka, kuwaas oo aan heli karin daryeel caafimaad.
• IRAP waxaa laga yaabaa inay bixiso talo ama caawimaad:
  • Haddii qof magangelyo doon ah uu raadinayo aqoonsiga xaaladda qaxootinimo ee UNHCR dalal gaar ah.
  • Haddii UNHCR ama dowlad ay tixgelinayso qaxooti si loogu dejiyo waddan.
  • Haddii qaxootigu uu u qalmo nooc kale oo fiiso ah, sida fiiso loogu talagalay isku soo laabashada qoyska ee qaar ka mid ah waddamada.

Macluumaadka ku saabsan sida loo codsado caawimaad IRAP waxaa laga heli karaa halkan.