Makala haya yalisasishwa mara ya mwisho tarehe 27 Julai 2026. 

Mustasari

Makala haya yanalenga watu ambao wana maswali kuhusu sera za sasa za Marekani kuhusu upangaji upya wa wakimbizi, ikiwa ni pamoja na “amri ya rais” iliyotiwa saini na Rais Trump tarehe 20 Januari 2025. Amri hii ya rais inaitwa “Kuufanya Upya Mpango wa Marekani wa Kupokea Wakimbizi,” na ilisimamisha kwa muda mpango wa Marekani wa upangaji upya wa wakimbizi.. 

Makala haya yanaeleza kile ambacho amri hii ya rais inasema na maana yake kwa watu ambao wanaweza kuathiriwa na mabadiliko haya, kama vile waombaji wa sasa au wanaoweza kuomba ukimbizi. Pia yanaeleza jinsi amri hiyo inavyoathiriwa na kesi ya kisheria iliyowasilishwa na IRAP kupinga uamuzi wa serikali wa kusimamisha mpango wa upangaji upya wa wakimbizi.

Nini kilitokea kwa Mpango wa Marekani wa Kupokea Wakimbizi (USRAP)?

Mpango wa Marekani wa upangaji upya wa wakimbizi unaitwa Mpango wa Marekani wa Kupokea Wakimbizi, au “USRAP.” 

Tarehe 20 Januari 2025, Rais Trump alitoa amri ya rais iliyoitwa “Kuupanga Upya Mpango wa Marekani wa Kupokea Wakimbizi.” “Amri ya rais” ni hati rasmi kutoka kwa rais inayoiagiza serikali kufanya mambo fulani. Amri hii inasema kwamba kwa kipindi kisichojulikana, serikali ya Marekani lazima isitishe kuwaruhusu wakimbizi kuingia Marekani. Pia inasema kwamba serikali lazima isimamishe kufanya maamuzi kuhusu maombi ya wakimbizi ambayo bado hayajakamilishwa.

Muda mfupi baada ya rais kutoa amri hii, mashirika ya serikali yaliacha kupokea maombi mapya ya ukimbizi na kusitisha kesi zote ambazo tayari zilikuwa zimefunguliwa. Pia yalighairi safari za ndege na mipango ya usafiri kwa wakimbizi ambao tayari walikuwa wameidhinishwa kusafiri. 

Tarehe 10 Februari 2025, IRAP iliwasilisha kesi mahakamani dhidi ya serikali inayoitwa Pacito v. Trump. Kesi hii inadai kwamba serikali ilikiuka sheria iliposimamisha Mpango wa Marekani wa Kupokea Wakimbizi (USRAP) na kupunguza ufadhili wake kupitia amri ya rais. Kesi hii inaiomba mahakama ya Marekani iamue ikiwa amri ya rais na hatua ambazo serikali ilichukua kusimamisha USRAP ni kinyume cha sheria. Kesi hii bado inaendelea, lakini kwa sasa, mahakama imesema kwamba Rais Trump anaruhusiwa kusimamisha kwa muda mpango wa upangaji upya wa wakimbizi. 

Unaweza kupata viungo vya hati za mahakama na amri katika kesi hiyo hapa.

Je, amri hii ya rais linaathiri vipi kesi yangu?

Kwa sasa, serikali inashughulikia maombi kupitia mpango mpya maalum nchini Afrika Kusini pekee. Kwa waombaji wengine wote, serikali imesimamisha hatua zote za mchakato wa maombi ya ukimbizi, zikiwemo: 

• kukubali rufaa mpya, 
• kuunda kesi mpya, 
• kupanga mahojiano, 
• kuidhinisha au kukataa kesi,
• kupanga uchunguzi wa kimatibabu, na 
• kupanga safari za ndege kwa watu ambao wamekamilisha hatua hizo zote..

Je, kuna misamaha yoyote katika kusitishwa huku? Je, kuna kesi ambazo huenda sheria hizi mpya zisihusike?

Amri ya rais inasema kwamba huenda misamaha ikawezekana. Hata hivyo, haisemi ni aina gani za kesi zinazopaswa kupewa misamaha. Amri hiyo inasema kwamba serikali inaweza kutoa msamaha tu ikiwa itaamua kwamba ni kwa “maslahi ya kitaifa” na kwamba mkimbizi “hatoi tishio kwa usalama au ustawi wa Marekani.” Amri hiyo haielezi maana ya masharti haya, na serikali imesema kwamba ni yenyewe pekee inayoweza kuanzisha mchakato wa kuamua ikiwa kesi inapaswa kupewa msamaha. 

Je, ninaweza kufungua kesi mpya ya USRAP?

Kwa kadiri tunavyojua, kwa sasa ni Waafrikaner na “makundi madogo yaliyotengwa” nchini Afrika Kusini pekee ndio wanaoweza kufungua kesi mpya za USRAP, kupitia Mpango wa Kupokea Wakimbizi kwa Waafrika Kusini.

Je, kusitishwa huku kunaathiri mpango wa Welcome Corps?

Ndiyo, serikali ya Marekani ilisimamisha kwa muda sehemu zote za mpango wa Welcome Corps kama sehemu ya hatua yake kufuatia amri ya rais. Iliacha kupokea maombi mapya ya udhamini na kusitisha uchakataji wa maombi yaliyokuwa wazi.. 

Ni lini mpango wa wakimbizi utafunguliwa tena?

Ni vigumu kutabiri kitakachotokea na mpango wa wakimbizi wa Marekani. Hatujui ni lini mpango huo utafunguliwa tena. Kesi ya kisheria inayopinga amri ya rais ya Rais Trump bado inaendelea, na hatujui itachukua muda gani kufikia uamuzi wa mwisho.  

Mimi ni mwombaji wa Visa Maalum ya Uhamiaji (SIV) wa Afghanistan au Iraq. Je, kusitishwa huku au mabadiliko mengine ya Utawala wa Trump yataathiri ombi langu la SIV?

Mpango wa SIV si sehemu ya mchakato wa wakimbizi wa Marekani. Hata hivyo, Rais Trump pia ametoa marufuku ya kusafiri, ambayo inasema kwamba watu kutoka nchi fulani, ikiwa ni pamoja na Afghanistan, hawaruhusiwi kuingia Marekani. Soma zaidi kuhusu marufuku ya kusafiri hapa. Ingawa mpango wa SIV hauathiriwi na kusimamishwa kwa mpango wa wakimbizi, unaathiriwa na marufuku ya kusafiri. Hakuna marufuku ya kusafiri kwa waombaji wa SIV kutoka Iraq.  

Unapaswa pia kujua kwamba kumekuwa na mabadiliko katika mchakato wa maombi ya COM kwa waombaji wa SIV. Serikali haipokei maombi mapya ya COM au nyaraka za ziada kwa kesi ambazo bado zinasubiri kushughulikiwa. Soma zaidi kuhusu mabadiliko katika mchakato wa maombi ya COM hapa.  

Je, kusitishwa huku kunaathiri kesi za Waafghanistan wanaoomba kupitia mpango wa Afghan P-1 / P-2?

Ndiyo, maombi yote ya ukimbizi yanaathiriwa na amri hii ya rais, ikiwa ni pamoja na kesi zilizorejelewa kupitia mpango wa Afghan P-1 / P-2. 

Je, Utawala wa Trump umesitisha msaada wa serikali ya Marekani wa kuondoka (“CARE relocation”) kwa Waafghanistan kutoka Afghanistan?

Serikali ya Marekani imefunga mpango wa Coordinator for Afghan Relocation Efforts (CARE), ambao hapo awali uliwasaidia baadhi ya Waafghanistan kuhamia kutoka Afghanistan. 

Mwanafamilia wangu aliniombea ili nijiunge naye nchini Marekani. Je, bado nitaweza kuja? 

Baadhi ya maombi ya uhamiaji yanayotegemea familia hayaathiriwi na kusimamishwa kwa mpango wa wakimbizi. Hata hivyo, Rais Trump pia ametoa marufuku ya kusafiri na kusimamishwa kwa visa za uhamiaji kwa watu kutoka nchi fulani. Tafadhali angalia orodha hii ili kuona ikiwa unaathiriwa na marufuku ya kusafiri na/au kusimamishwa kwa visa za uhamiaji. 

Aina za kesi ambazo haziathiriwi na kusimamishwa kwa Mpango wa Wakimbizi

• Ikiwa mwanafamilia wako ni mtu aliyepewa hifadhi na aliomba kukuleta nchini Marekani kwa kutumia mchakato wa I-730 (“kujiunga na mtu aliyepewa hifadhi”): Kesi yako haiathiriwi na kusimamishwa kwa Mpango wa Wakimbizi.. 
  • “Asylees” ni watu waliopata hadhi ya hifadhi baada ya kuwa tayari nchini Marekani. Wanafamilia wa watu waliopewa hifadhi ambao wanaomba kuja Marekani kwa kutumia mchakato wa I-730 hawaathiriwi na amri ya rais, kwa sababu kesi zao si sehemu ya USRAP.
  • Hata hivyo, kumbuka kwamba I-730 bado inaweza kuathiriwa na marufuku ya kusafiri na kusimamishwa kwa visa za uhamiaji, kulingana na nchi unayotoka na ikiwa nchi hiyo imeorodheshwa katika marufuku hizo. 
  • Maelezo zaidi kuhusu I-730 kwa watu waliopewa hifadhi yanaweza kupatikana hapa.
    
     
• I-130: Ikiwa mwanafamilia wako aliomba kukuleta Marekani kwa kutumia I-130 (fomu ya ombi la uhamiaji linalotegemea familia), kesi yako haiathiriwi na kusimamishwa kwa Mpango wa Wakimbizi.
  • Mchakato wa uhamiaji unaotegemea familia wa I-130 ni kwa raia wa Marekani na Wakazi Halali wa Kudumu (LPRs, au “wenye kadi ya kijani”) wanaoomba kuwaleta Marekani baadhi ya wanafamilia wanaostahili. Njia hii si sehemu ya USRAP. Maelezo zaidi yanaweza kupatikana hapa.
  • Hata hivyo, kumbuka kwamba I-130 bado inaweza kuathiriwa na marufuku ya kusafiri na kusimamishwa kwa visa za uhamiaji, kulingana na nchi unayotoka na ikiwa nchi hiyo imeorodheshwa katika marufuku hizo. 

Aina za kesi zinazoathiriwa na kusimamishwa kwa Mpango wa Wakimbizi.

• Ikiwa mwanafamilia wako ni mkimbizi na aliomba kukuleta Marekani kwa kutumia mchakato wa I-730 (“kujiunga na mwanafamilia ambaye ni mkimbizi”): Kesi yako imesimamishwa. Kwa sababu ya kusimamishwa huku, mashirika ya serikali yamesimamisha uchakataji na usafiri wa kesi hizi. Maelezo zaidi kuhusu I-730 kwa wakimbizi yanaweza kupatikana hapa.
• Ikiwa mwanafamilia wako aliomba kukuleta Marekani kupitia mpango wa Kuunganishwa kwa Familia wa “Priority 3” (P-3): Kesi yako imesimamishwa. 
• Ikiwa wewe ni Mraqi au Msyria na mwanafamilia wako aliomba kukuleta Marekani kupitia mpango maalum wa I-130 wa USRAP: Kesi yako ya ukimbizi kupitia USRAP imesimamishwa. Kesi yako ya I-130 inaweza kuathiriwa na marufuku ya kusafiri na kusimamishwa kwa visa za uhamiaji.
• Ikiwa mwanafamilia wako au mtu mwingine aliomba kukudhamini kupitia Welcome Corps: Kesi yako imesimamishwa.
• Ikiwa mwanafamilia wako aliomba kukuleta Marekani kupitia Mpango wa Watoto Wadogo wa Amerika ya Kati (CAM): Kesi yako imesimamishwa.

Je, kusitishwa huku kunaathiri kesi zinazoshughulikiwa na Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Wakimbizi (UNHCR)?

Hapana, kusitishwa huku hakuathiri taratibu za UNHCR au maamuzi ya UNHCR kuhusu hadhi ya ukimbizi au upangaji upya. Hata hivyo, ikiwa UNHCR ilikurejelea Marekani kwa ajili ya upangaji upya na sasa una kesi ya USRAP, kesi yako ya upangaji upya nchini Marekani imesimamishwa na amri hii ya rais.

Ikiwa nilipangiwa upya nchini Marekani kupitia USRAP na sasa niko nchini Marekani, je, kusitishwa huku kunaathiri hadhi yangu hapa?

Kusitishwa huku kunaathiri tu wakimbizi walio nje ya Marekani na wanaotaka kuingia Marekani kupitia USRAP. Ikiwa uko nchini Marekani, kusitishwa huku hakuathiri hadhi yako ya uhamiaji. 

Hata hivyo, kuna sera nyingine mpya zinazoathiri wakimbizi walio nchini Marekani. Kwa mfano, serikali imekuwa ikifanya “revetting” au kukagua tena kesi za wakimbizi ambao tayari wako nchini Marekani. Ikiwa utapokea taarifa yoyote kutoka kwa serikali kuhusu kesi yako ya awali ya ukimbizi, tafadhali rejelea rasilimali hizi.

Kwa maelezo zaidi kuhusu mambo ambayo wakimbizi walio nchini Marekani wanapaswa kujua, tafadhali angalia hapa.  

Ikiwa nilipangiwa upya nchini Marekani kupitia USRAP au niliingia kwa kutumia SIV na ninapokea mafao ya wakimbizi, je, kusitishwa kwa ufadhili wa Utawala wa Trump kwa mashirika ya upangaji upya wa wakimbizi kutaathiri mimi?

Amri ya hivi karibuni ya mahakama katika kesi inayopinga kusitishwa kwa mpango wa wakimbizi ilisema kwamba serikali inapaswa kuendelea kufadhili huduma kwa wakimbizi na wenye SIV ambao tayari wako nchini Marekani. 

Maelezo ya ziada na rasilimali

Mchakato wa upangaji upya wa wakimbizi nchini Marekani ni nini? 

Ninawezaje kuangalia hali ya ombi langu la ukimbizi nchini Marekani?

Mchakato wa upangaji upya wa UNHCR ni nini?