Maqaalkan waxaa markii ugu dambaysay la cusboonaysiiyay 27-kii Luulyo, 2026.

Soo koobid

Maqaalkani wuxuu loogu talagalay dadka qaba su’aalo ku saabsan siyaasadaha hadda ee Maraykanka ee dib-u-dejinta qaxootiga, oo ay ku jirto “amar madaxweyne” uu Madaxweyne Trump saxiixay Janaayo 20, 2025.Amarkan madaxweynaha waxaa loo yaqaan “Realigning the United States Refugee Admissions Program” (Dib-u-habaynta Barnaamijka Maraykanka ee Qaabilaadda Qaxootiga), wuxuuna hakiyay barnaamijka dib-u-dejinta qaxootiga ee Maraykanka. 

Maqaalku wuxuu sharxayaa waxa uu amarkan madaxweynuhu dhigayo iyo waxa uu uga dhigan yahay dadka ay isbeddelladani saameyn karaan, sida dadka hadda codsanaya ama laga yaabo inay mustaqbalka codsadaan qaxootinimo. Waxa kale oo uu sharxayaa sida amarkan uu ula xiriirayo dacwadda ay IRAP gudbisay, taas oo ka hor imaanaysa go’aanka dowladda ee lagu hakiyay barnaamijka dib-u-dejinta qaxootiga.

Maxaa ku dhacay Barnaamijka Maraykanka ee Qaabilaadda Qaxootiga (USRAP)?

Barnaamijka dib-u-dejinta qaxootiga ee Maraykanka waxaa loo yaqaan Barnaamijka Maraykanka ee Qaabilaadda Qaxootiga, ama “USRAP.” 

Janaayo 20, 2025, Madaxweyne Trump wuxuu soo saaray amar madaxweyne loo yaqaan “Dib-u-habaynta Barnaamijka Maraykanka ee Qaabilaadda Qaxootiga.” “Amar madaxweyne” waa dukumenti rasmi ah oo uu madaxweynuhu soo saaro, kaas oo dowladda ku waajibinaya inay fuliso waxyaabo gaar ah. Amarkan wuxuu sheegayaa in muddo aan la cayimin, dowladda Maraykanku ay joojiso in qaxootigu soo galaan Maraykanka. Waxa kale oo uu sheegayaa in dowladdu joojiso go’aannada laga gaarayo codsiyada qaxootinimo ee weli furan.

Wax yar kadib markii madaxweynuhu soo saaray amarkan, hay’adaha dowladda waxay joojiyeen aqbalidda codsiyada cusub ee qaxootinimada, waxayna hakiyeen dhammaan kiisaskii hore u furnaa. Waxa kale oo ay baajiyeen duulimaadyadii iyo qabanqaabadii safarka ee qaxootigii hore loo ansixiyay inay safraan. 

Febraayo 10, 2025, IRAP waxay dowladda ka gudbisay dacwad loo yaqaan Pacito v. Trump. Dacwaddani waxay ku doodaysaa in dowladdu ay jebisay sharciga markii ay amar madaxweyne ku joojisay Barnaamijka Maraykanka ee Qaabilaadda Qaxootiga (USRAP) isla markaana ay yaraysay maalgelintiisa. Dacwaddu waxay ka codsanaysaa garsoore Maraykan ah inuu go’aamiyo in amarka madaxweynaha iyo tallaabooyinka ay dowladdu qaaday si ay u joojiso USRAP ay sharci-darro yihiin. Kiiskani weli wuu socdaa, laakiin hadda, maxkamaddu waxay sheegtay in Madaxweyne Trump loo oggol yahay inuu hakiyo barnaamijka dib-u-dejinta qaxootiga. 

Waxaad ka heli kartaa xiriirro aad ku gasho dukumentiyada maxkamadda iyo amarada ee kiiskan halkan.

Sidee ayuu amarkan madaxweynuhu u saameynayaa kiiskayga?

Hadda, dowladda waxay kaliya farsamaynaysaa codsiyada iyada oo loo marayo barnaamij cusub oo gaar ah oo ka jira Koonfur Afrika. Dhammaan codsadayaasha kale, dowladdu waxay hakisay dhammaan tallaabooyinka habka codsiga qaxootinimada, oo ay ku jiraan: 

• aqbalidda gudbinnada cusub, 
• abuurista kiisaska cusub, 
• qorshaynta wareysiyada, 
• ansixinta ama diidmada kiisaska,
• qorshaynta baaritaannada caafimaadka, iyo 
• qorshaynta duulimaadyada dadka dhammeystay dhammaan tallaabooyinkaas..

Ma jiraan wax ka-reebitaan ah oo ku saabsan hakinta? Ma jiraan kiisas laga yaabo in xeerarkan cusub aysan khusayn?

Amarka madaxweynuhu wuxuu sheegayaa in laga yaabo in wax-ka-reebitaanno la sameeyo. Si kastaba ha ahaatee, ma caddaynayo noocyada kiisaska ay tahay in laga reebo. Amarku wuxuu sheegayaa in dowladdu ay samayn karto wax-ka-reebitaan oo keliya haddii ay go’aansato inay arrintu ku jirto “danta qaranka” iyo in qaxootigu “uusan khatar ku ahayn amniga ama daryeelka Maraykanka.” Amarku ma caddaynayo waxa ay tani ka dhigan tahay, dowladduna waxay sheegtay in iyada oo keliya ay bilaabi karto habka lagu go’aaminayo in kiis loo sameeyo wax-ka-reebitaan. 

Ma furan karaa kiis cusub oo USRAP ah?

Inta aan ognahay, hadda kaliya Afrikaners-ka iyo “qowmiyadaha laga tirada badan yahay ee aan loo xaglin” ee ku nool Koonfur Afrika ayaa furan kara kiisas cusub oo USRAP ah, iyaga oo adeegsanaya Barnaamijka Qaabilaadda Qaxootiga ee Koonfur Afrika..

Hakintu ma saameysay barnaamijka Welcome Corps?

Haa, dowladda Maraykanku waxay hakisay dhammaan qaybaha barnaamijka Welcome Corps iyada oo qayb ka ah jawaabteeda ku aaddan amarka madaxweynaha. Waxay joojisay aqbalidda codsiyada cusub ee kafaala-qaadka iyo habaynta codsiyada furan.

Goorma ayuu barnaamijka qaxootigu dib u furmayaa?

Way adag tahay in la saadaaliyo waxa ku dhici doona barnaamijka qaxootiga ee Maraykanka. Ma garanayno goorta barnaamijku dib u furmi doono. Dacwadda ka hortagaysa amarka madaxweyne Trump weli way socotaa, mana garanayno inta ay qaadan doonto in go’aan kama dambays ah laga gaaro.  

Anigu waxaan ahay codsade Afgaan ama Ciraaqi ah oo dalbanaya Fiisaha Muhaajiriinta Gaarka ah (SIV). Hakintu ama isbeddellada kale ee Maamulka Trump ma saameyn doonaan codsigayga SIV?

Barnaamijka SIV kama mid aha habka qaxootiga ee Maraykanka. Si kastaba ha ahaatee, Madaxweyne Trump wuxuu sidoo kale soo saaray mamnuucid safar, taas oo sheegaysa in dadka ka yimid dalal gaar ah, oo ay ku jirto Afgaanistaan, aan loo oggolayn inay soo galaan Maraykanka. Wax badan oo ku saabsan mamnuucista safarka ka akhri halkan. Inkastoo barnaamijka SIV uusan saameyn ku yeelan hakinta barnaamijka qaxootiga, haddana waxaa saameeya mamnuucista safarka. Ma jirto mamnuucid safar oo khuseysa codsadayaasha SIV ee Ciraaq. 

Waa inaad sidoo kale ogaataa in isbeddello lagu sameeyay habka codsiga COM ee codsadayaasha SIV. Dowladda ma aqbalayso codsiyada cusub ee COM ama dukumentiyo dheeraad ah oo lagu darayo kiisaska weli socda. Wax badan oo ku saabsan isbeddellada habka codsiga COM ka akhri halkan.

Hakintu ma saameysaa kiisaska Afgaanistaaniga ah ee ku codsanaya barnaamijka Afghan P-1 / P-2?

Haa, dhammaan codsiyada qaxootinimada waxaa saameynaya amarkan madaxweynaha, oo ay ku jiraan kiisaska lagu soo gudbiyay barnaamijka Afghan P-1 / P-2. 

Ma Maamulka Trump ayaa hakiyay kaalmada bixitaanka dowladda Maraykanka (“CARE relocation”) ee Afgaanistaaniyiinta ka baxaya Afgaanistaan?

Dowladda Maraykanku waxay xirtay barnaamijka Coordinator for Afghan Relocation Efforts (CARE), kaas oo horey uga caawin jiray Afgaanistaaniyiinta qaarkood inay ka guuraan Afgaanistaan. 

Xubin qoyskeyga ka mid ah ayaa ii codsaday inaan ugu biiro Maraykanka. Weli ma awoodi doonaa inaan imaado? 

Qaar ka mid ah codsiyada socdaalka ee ku salaysan qoyska ma saameynayso hakinta barnaamijka qaxootiga. Si kastaba ha ahaatee, Madaxweyne Trump wuxuu sidoo kale soo saaray mamnuucid safar iyo hakinta fiisooyinka socdaalka ee dadka ka imanaya dalal gaar ah. Fadlan eeg liiskan si aad u hubiso in mamnuucista safarka iyo/ama hakinta fiisaha socdaalka ay ku saameynayso.  

Noocyada kiisaska aan saameyn ku yeelan hakinta Barnaamijka Qaxootiga

• Haddii qaraabadaadu tahay qof magangelyo helay (asylee) oo uu codsaday inuu ku keeno Maraykanka isagoo adeegsanaya nidaamka I-730 (“ku-biirista qofka magangelyo helay”): Kiiskaaga ma saameynayso hakinta Barnaamijka Qaxootiga. 
  • “Asylees” waa dadka helay heerka magangelyada (asylum) iyagoo horey ugu sugnaa gudaha Maraykanka. Xubnaha qoyska ee dadka magangelyada helay ee codsanaya inay yimaadaan Maraykanka iyagoo adeegsanaya nidaamka I-730, ma saameynayo amarka madaxweynaha, sababtoo ah kiisaskoodu kama mid aha USRAP.
  • Si kastaba ha ahaatee, xusuusnow in I-730 uu weli saameyn ku yeelan karo mamnuucista safarka iyo hakinta fiisaha socdaalka, iyadoo ku xiran dalka aad ka soo jeeddo iyo haddii uu ku jiro liisaska mamnuucista. 
  • Macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan I-730 ee dadka magangelyada helay waxaa laga heli karaa halkan.
     
• I-130: Haddii qaraabadaadu kuu codsatay inaad timaaddo Maraykanka iyadoo adeegsanaysa I-130 (foomka codsiga socdaalka ee ku salaysan qoyska), kiiskaaga ma saameynayo hakinta Barnaamijka Qaxootiga. 
  • Habka socdaalka ee ku salaysan qoyska ee I-130 waxaa loogu talagalay muwaadiniinta Maraykanka iyo Degganayaasha Sharciga ah ee Joogtada ah (LPRs, ama “kuwa haysta kaarka cagaaran”) ee codsanaya inay Maraykanka u keenaan qaraabadooda qaarkood ee u qalma. Habkani kama mid aha USRAP. Маълумad dheeraad ah waxaa laga heli karaa halkan.
  • Si kastaba ha ahaatee, xusuusnow in I-130 uu weli saameyn ku yeelan karo mamnuucista safarka iyo hakinta fiisaha socdaalka, iyadoo ku xiran dalka aad ka soo jeeddo iyo haddii uu ku jiro liisaska mamnuucista. 

Noocyada kiisaska ay saameysay hakinta Barnaamijka Qaxootiga

• Haddii qaraabadaadu tahay qaxooti oo uu codsaday inuu ku keeno Maraykanka isagoo adeegsanaya nidaamka I-730 (“ku-biirista qaxootiga”): Kiiskaaga waa la hakiyay. Sababtoo ah hakinta, hay’adaha dowladda waxay hakiyeen habaynta kiisaskan iyo safarrada la xiriira. Macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan I-730 ee qaxootiga waxaa laga heli karaa halkan.
• Haddii qaraabadaadu codsatay inay ku keento Maraykanka iyada oo loo marayo barnaamijka “Priority 3” (P-3) ee Isku-dhafka Qoyska: Kiiskaaga waa la hakiyay. 

• Haddii aad tahay Ciraaqi ama Suuriyaan ah oo qaraabadaadu codsatay inay ku keento Maraykanka iyada oo loo marayo barnaamijka gaarka ah ee USRAP I-130: Kiiskaaga qaxootinimo ee USRAP waa la hakiyay. Kiiskaaga I-130 waxaa laga yaabaa inay saameeyaan mamnuucista safarka iyo hakinta fiisaha socdaalka.
• Haddii qaraabadaadu ama qof kale uu codsaday inuu kuu noqdo kafaala-qaade isagoo adeegsanaya Welcome Corps: Kiiskaaga waa la hakiyay.
• Haddii qaraabadaadu codsatay inay ku keento Maraykanka iyada oo loo marayo Barnaamijka Carruurta Aan Qaan-Gaarin ee Bartamaha Ameerika (CAM): Kiiskaaga waa la hakiyay.

Hakintu ma saameysaa kiisaska ay maamusho Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga (UNHCR)?

Maya, hakintu ma saameyso habraacyada UNHCR ama go’aannada UNHCR ee ku saabsan xaaladda qaxootinimo ama dib-u-dejinta. Si kastaba ha ahaatee, haddii UNHCR ay Maraykanka kuugu gudbisay dib-u-dejin, oo hadda aad leedahay kiis USRAP ah, kiiskaaga dib-u-dejinta ee Maraykanka waxaa hakiyay amarkan madaxweynaha.

Haddii dib-u-dejin lagugu sameeyay Maraykanka adigoo loo marayo USRAP oo aad hadda ku sugan tahay Maraykanka, hakintu ma saameynaysaa xaaladdaada halkan?

Hakintu waxay kaliya saameysaa qaxootiga ka baxsan Maraykanka ee doonaya inay Maraykanka ku soo galaan iyagoo adeegsanaya USRAP. Haddii aad ku sugan tahay Maraykanka, hakintu ma saameynayso xaaladdaada socdaalka. 

Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira siyaasado kale oo cusub oo saameynaya qaxootiga ku sugan Maraykanka. Tusaale ahaan, dowladdu waxay dib u eegis ku samaynaysay kiisaskii qaxootiga ee horey ugu sugnaa Maraykanka. Haddii aad dowladda ka hesho ogeysiis nooc kasta ah oo ku saabsan kiiskaagii hore ee qaxootinimada, fadlan tixraac ilahan.

Macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan waxa ay tahay inay ogaadaan qaxootiga ku sugan Maraykanka, fadlan eeg halkan.  

Haddii dib-u-dejin lagugu sameeyay Maraykanka adigoo loo marayo USRAP ama aad ku soo gashay SIV oo aad hesho faa’iidooyinka qaxootiga, ma saameyn doonaa hakinta Maamulka Trump ee maalgelinta hay’adaha dib-u-dejinta qaxootiga?

Amarkii ugu dambeeyay ee maxkamadda ee dacwadda ka dhanka ah hakinta barnaamijka qaxootiga wuxuu sheegay in dowladdu ay sii waddo maalgelinta adeegyada loo fidiyo qaxootiga iyo dadka haysta SIV ee horey ugu sugan Maraykanka. 

Macluumaad dheeraad ah iyo ilo

Waa maxay habka dib-u-dejinta qaxootiga ee Maraykanka? 

Sideen u hubin karaa xaaladda codsigayga qaxootinimo ee Maraykanka?

Waa maxay habka dib-u-dejinta ee UNHCR?